Empathie of nie?

Je herkent het vast wel. Je hebt thuis een moeilijke ochtend gehad, komt op kantoor en deelt je zorgen met een collega. Jouw collega reageert met “Oh, dat herken ik! Bij mij is het nog veel erger. Vorige week nog…” En in plaats van dat er aandacht voor jouw verhaal, draait het gesprek dan ineens om de ervaringen van je collega. Deze collega reageert niet bepaald empathisch. Deze reactie kan jou het gevoel geven dat jouw problemen er niet toe doen of minder belangrijk zijn. In het vervolg kies je waarschijnlijk iemand anders om je zorgen mee te delen.

Aandacht voor jou en jouw gevoelens

Een empathisch persoon zal bijvoorbeeld zeggen: “Dat klinkt echt zwaar. Hoe voel je je nu?” of “Wat vervelend dat je dat hebt meegemaakt. Is er iets wat ik voor je kan doen?” Dit soort reacties laten zien dat ze zich kunnen inleven in jouw situatie en jouw emoties serieus nemen. Ze richten de aandacht op jou en je gevoelens, zonder hun eigen ervaringen of ongemakken centraal te stellen. Iemand die empathie toont, luistert aandachtig, stelt vragen en toont oprechte interesse in jouw gevoelens. Deze persoon maakt oogcontact, knikt begripvol en spiegelt soms jouw emoties. Hierdoor voel jij je begrepen en gesteund. 

Gezien, gehoord, begrepen

Of iemand empathisch reageert of niet, kan met veel factoren samenhangen. Feit is dat mensen zich meer gezien, gehoord en begrepen weten als de ander empathisch reageert. 

Sommige mensen willen je probleem ‘oplossen’ in plaats van eerst te begrijpen wat je doormaakt. Bijvoorbeeld: “Je moet gewoon wat relaxter zijn. Dan gaat het vanzelf beter.” Anderen veranderen snel van onderwerp of maken ze je probleem kleiner door te zeggen dat het ‘wel meevalt’ of ‘niet zo erg is’. Of beginnen over hun eigen problemen beginnen, zoals je collega. 

Merk het verschil

Als je let op deze signalen, zul je het verschil opmerken tussen mensen die empathie tonen en mensen met een andere agenda. De eerste luistert, toont begrip en stelt jouw gevoelens centraal. De tweede richt zich meer op zichzelf, biedt ongevraagd advies of minimaliseert jouw ervaringen. Door hierop te letten, kun je beter inschatten wie echt om jou geeft en wie vooral met zichzelf bezig is.

Zelf aan de slag met empathisch communiceren

Empathisch communiceren kun je ook gewoon zelf leren. Het begint met je bewust zijn van de kracht van woorden en het leren observeren van je eigen gedrag. Alsof je vanuit een helikoptertje jezelf observeert terwijl je communiceert. Natuurlijk horen bij empathisch communiceren ook een paar belangrijke kenmerken die je kunt toepassen. Wil je dit ook leren? Bijvoorbeeld samen met je partner of zelf in je gezin werken aan prettigere communicatie? Dat kan natuurlijk. Neem contact op voor de mogelijkheden.