Mantelzorg geven zonder jezelf te verliezen

Mantelzorg geven is een daad van liefde. Of je nu zorgt voor een ouder, partner, kind of goede vriend – je doet het omdat je betrokken bent. Omdat je niet anders wilt dan helpen. Maar juist als je zo zorgzaam bent, is het lastig om iets te doen wat net zo belangrijk is: je eigen grenzen bewaken.

Hoe werkt dat eigenlijk, grenzen aangeven?

Grenzen stellen gaat over herkennen wat je aankunt – fysiek, emotioneel én mentaal – dat serieus nemen en aangeven. Niet pas als je lichaam protesteert of als je huilend op de bank zit van uitputting, maar al eerder. Het is de kunst van pauzeren voordat je over je eigen grens bent gegaan.

Grenzen aangeven betekent niet dat je minder betrokken bent. Integendeel: het betekent dat je zorgt voor de duurzaamheid van je mantelzorg. Als jij omvalt, heeft niemand daar iets aan – jijzelf niet en degene voor wie je zorgt ook niet.

In de praktijk: hoe doe je dat met mantelzorg?

Dat klinkt logisch, maar de praktijk is vaak weerbarstig. Een paar voorbeelden van hoe je grenzen kunt aangeven in de mantelzorg zonder de ander af te wijzen:

• Gebruik duidelijke, maar zachte taal. Zeg bijvoorbeeld: “Ik wil je graag helpen, maar op dit moment is het even te veel voor mij. Zullen we kijken naar een andere oplossing?”
• Plan bewust tijd voor jezelf in, net zo serieus als je een doktersafspraak of zorgtaak inplant. Een uurtje wandelen, een boek lezen, of gewoon even niks – dat is geen luxe, dat is noodzaak.
• Vraag hulp bij familie, vrienden of professionele instanties. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Mantelzorg is geen solo-missie.
• Check regelmatig bij jezelf in. Stel jezelf de vraag: “Hoe gaat het eigenlijk écht met mij?” Als het antwoord niet zo rooskleurig is, neem dat serieus en onderneem actie.

Waar kun je tegenaan lopen als je zorgzaam en betrokken bent?

Als je van nature iemand bent die klaarstaat voor anderen, dan kun je tegen schuldgevoel aanlopen als je ‘nee’ zegt of even tijd voor jezelf neemt. Ook kunnen anderen verwachten dat jij het wel regelt – altijd. Omdat je het al zo lang doet. Het kan voelen als falen als je iets uit handen geeft en als je even niet in staat bent te helpen, kan de ander zich in de steek gelaten voelen.

Dat is allemaal begrijpelijk. Maar het helpt om te bedenken: zorgen voor jezelf is géén egoïsme. Het is zelfzorg. En dat is precies wat jou een goede mantelzorger maakt: iemand die met liefde helpt én zichzelf niet vergeet.

Tot slot

Grenzen stellen is een proces. Het gaat met vallen en opstaan. En dat is oké. Want iedere keer dat je bewust kiest om goed voor jezelf te zorgen, investeer je ook in de kwaliteit van de mantelzorg die je geeft. Zorgzaam zijn begint bij jou.

Heb jij ervaringen met het stellen van grenzen als mantelzorger? Wat werkt voor jou?

Trouwens, wil je hierbij professionele steun of bij een ander thema? Neem contact met me op voor een oriënterend gesprek. Dat is altijd gratis. Wil je elke week mijn blog in je tijdlijn op LinkedIn? Volg me of stuur me een connectieverzoek.