Psychische klachten en ijzergebrek
Ben jij coach, therapeut, huisarts of overgangsconsulent? Dan is deze blog speciaal voor jou. Na het luisteren van de Prisma podcast voor huisartsen over ijzergebrek, dook ik als coach dieper in dit onderwerp. Ik ontdekte dat vermoeidheid, somberheid en zelfs angstklachten bij vrouwen soms veroorzaakt worden door iets simpels én behandelbaars als een ijzertekort. In deze blog deel ik wetenschappelijke inzichten, praktijkvoorbeelden én waarom wij als hulpverleners onze blinde vlek rondom ijzergebrek dringend moeten bijstellen.
IJzergebrek en psychische klachten: een blinde vlek die hulpverleners moeten leren zien
Vermoeidheid, somberheid, concentratieproblemen, angst of mentale uitputting. Veel vrouwen – vooral in de vruchtbare leeftijd of tijdens de overgang – zoeken hulp bij deze klachten. Ze komen terecht bij coaches, therapeuten, huisartsen of overgangsconsulenten. Vaak wordt er dan gezocht naar psychische oorzaken, zoals stress, trauma of burn-out. Maar wat als het probleem (deels) lichamelijk is?
Wat mij aan het denken zette…
Als coach richt ik me dagelijks op het mentale en spirituele welzijn van mijn cliënten. Maar toen ik luisterde naar de Prisma podcast voor huisartsen, aflevering ‘Maak kennis met je blinde vlek over ijzergebrek’ (deel 1: herkennen, deel 2: behandelen), kon ik er niet meer omheen: lichamelijk welbevinden hangt onlosmakelijk samen met psychisch welbevinden.
Deze podcast liet me zien hoe vaak ijzertekort wordt gemist — óók bij vrouwen die al jaren met psychische klachten rondlopen. Dat triggerde me om dieper in de materie te duiken. Wat ik ontdekte, zou iedere hulpverlener moeten weten.
IJzergebrek: veelvoorkomend, weinig herkend
IJzertekort is wereldwijd een van de meest voorkomende tekorten bij vrouwen. Door menstruatie, zwangerschap, bloedverlies of voedingstekorten kan de ijzerstatus flink dalen, vaak zonder dat vrouwen het zelf doorhebben. En hoewel ijzertekort bekendstaat om lichamelijke symptomen als vermoeidheid en bleekheid, is de invloed op de mentale gezondheid minstens zo belangrijk.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek uit de National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) laat zien dat vrouwen met een ijzertekort vaker depressieve symptomen rapporteren dan vrouwen met een normale ijzerstatus.¹
Andere studies bevestigen dat lage ferritinewaarden ook samenhangen met:
- Angst- en stemmingsstoornissen bij adolescenten²
- Verminderde cognitieve prestaties en verhoogde vermoeidheid³
Deze klachten worden in de praktijk regelmatig verkeerd geïnterpreteerd als puur psychisch, waardoor de onderliggende oorzaak gemist wordt.
Wat kunnen wij als hulpverleners doen?
Of je nu coach, therapeut, overgangsconsulent of huisarts bent: jouw rol is cruciaal. Je hoeft geen arts te zijn om alert te zijn op signalen van een mogelijk ijzertekort. Denk hierbij aan:
- Chronische vermoeidheid ondanks voldoende rust
- Lage stemming, prikkelbaarheid of huilbuien
- Verminderde concentratie of geheugenproblemen
- Hartkloppingen, bleekheid of koude extremiteiten
- Toename van klachten rond de menstruatie of overgang
Twijfel je? Vraag of er recent bloedonderzoek is gedaan met ferritine en Hb – een kleine stap die groot verschil kan maken.
Integraal kijken is essentieel
Als coach ben ik me er opnieuw van bewust geworden hoe belangrijk het is om het hele plaatje te zien. Als het lichaam uit balans is, heeft dat invloed op hoe iemand zich mentaal, emotioneel én spiritueel voelt. En andersom.
Daarom pleit ik ervoor dat we als hulpverleners – in welke rol dan ook – openstaan voor samenwerking, doorverwijzing én nieuwsgierigheid naar de lichamelijke kant van psychische klachten.
Bronnen
🎧 Prisma podcast: ‘Maak kennis met je blinde vlek over ijzergebrek’ – deel 1 & 2, voor huisartsen, te beluisteren via de bekende podcastkanalen.
Toch behoefte aan coaching? Neem contact met me op voor een oriënterend gesprek. Dat is altijd gratis. Wil je elke week mijn blog in je tijdlijn op LinkedIn? Volg me of stuur me een connectieverzoek.
No comment yet, add your voice below!